MUTFAĞIMIZ


Yufka:
Çaltı'lıların temel beslenme kaynağıdır. Tabii ki ekmek (yufka) etme bitirildikten sonra bükme ve katmer yapılmazsa olmaz. Aslı varken tarifene ne gerek, buyurun izlemeye.

Keşkek*

*Bu tarifler http://aguney68.sitemynet.com/esme/index.htm  (Uşak Eşme ilçesi) adresinden alınmış olup bizim yemek yapışımıza çok benzemektedir.

Keşkek, genellikle düğünlerimizde pişirilen bir yemektir. Yapılması zahmetlidir. Ayrıca fazla zaman alır. Bu nedenle düğünlerde ve buna benzer törenlerde (sünnet, nişan, mevlit) yapılır. Keşkek için en iyi ve dolgun olan buğday seçilir. Buğdayın yabancı maddelerden temizliği yapıldıktan köy içindeki (çeşme kenarındaki) keşkek dibeğinde (dibek, 60-70cm kenarları olan küp şeklindeki sağlam bir taşın ortasının bir kova kadar oyulmuş halidir) ıslatılarak dövülür. Dövme işlemi karşılıklı iki kişi tarafından tahta tokmaklarla yapılır. Kabukları soyulan buğday, savrularak kabuklarından temizlenir. Islak olarak dövüldüğü için serilerek kurutulur. Pişmeye hazır hale gelen buğdaylar akşamdan ıslatılır. Ertesi gün birkaç defa iyice yıkandıktan sonra kazanda pişirilmeye hazır hale gelir. Kazanda kaynatılan suya temizlenen ve yıkanan keşkeklik buğdaylar konur. Onun da üzerine su ilave edilerek kazan ağır pişmeye bırakılır. Buğdaylar çatlayıncaya kadar pişirme işlemine devam edilir. Ateşten indirilerek tahta kepçelerle karşılıklı dövülür, iyice dövülen keşkek kıvama gelince  kızartılmış tere yağ ilave edilir, tabaklara alınır, üzerine et suyu dökülür. Karabiber ila edilerek servise sunulur.

Topalak*

Mahalli yemeklerimizden topalak düğünlerde yapılan yemeklerin başında gelir. Bu yemeğin özelliği de bayanların toplanarak bu yemeği birlikte yapmalarıdır. Bulgur sıcak suyla ıslatılarak kabartılır. Diğer taraftan koyun kıyması ve kuyruk yağı kıyışlanarak soğan rendelenir. Daha sonra karabiber, kimyon, tuz ilave edilerek karıştırılır. Kabarmış hale gelen bulgurun içine konularak azar azar un ilave edilir ve yoğrulur. Hamur yere yuvarlak parçalar haline getirilerek dökülür, elde yuvarlanırken yapışmaması için unlanır. Büyük parçalı hamurdan fındık büyüklüğünde küçük parçalar kopartılarak elde yuvarlanır. Akşamdan hazırlanan küçük yuvarlak parçalanıp kuruması için bezler üzerine dökülerek bekletilir. Topalağın miktarına göre hazırlanan ve kaynatılan suyun içine atılır. Eritilerek kuyruk yağı konulur. İstenirse haşlanmış nohut ilave edilir otuz kırk dakika kadar kaynatılır. Sıcak olarak üzerine karabiber ekilmek suretiyle servis edilir.

Topalak:
Topalak hamurunun hazırlanışı: Bir baş kuru soğan doğranır, salça konur, kızartılır, bulgur konur ve kavruklanır, elenmiş un içine konulur, karabiber ve kimyon eklenerek karıştırılarak yoğrulur. Sonra fındık kadar büyüklüklerde ovalanarak (yuvarlanırak) topak haline getirilir.
Pişirilişi: Kıyılmış soğan yağda un ile kavruklanır, az salça eklenir, üzerine kaynamış su konulur, daha sonra topaklar ilave edilir, uzun süre kaynatılır. Arada bir karıştırılır.

Tarhana*:
Çorba olarak yenilen, çok lezzetli, besleyici ve hafif bir besindir.
Hazırlanışı: Bir miktar un, süt, yoğurt, kırmızı biber, domates, nane, maydanoz, soğan vb. malzemeler yoğrulur hamur haline getirilir, bir kapta 3 haftadan daha fazla bekletilir, kabaran ve ekşiyen bu hamur daha sonra güneşi bol olan bir yerde bez üzerine parçalar halinde dökülerek ovalamak suretiyle un haline getirilir, elenir, temizlenir ve kurutulur. daha sonra da yenmeye hazır olarak saklanır.

Topça:
Topçanın hazırlanışı: Yağsız (koyun veya keçi veya sığır) eti incecik doğranır. Kuru soğan doğranır. Karabiber, kırmızı biber, salça, bulgur konularak karıştırılır. Topça taşı veya et döveç'i ile dövülür. Dövme işlemi et sıkıldığında yapışacak hale gelinceye kadar devam eder. Sonra el ile baş parmak büyüklüğünde sıkılır.
Pişirilişi: Kıyılmış soğan yağda un ile kavruklanır, az salça eklenir, üzerine kaynamış su konulur, daha sonra topçalar ilave edilir, uzun süre kaynatılır. Arada bir karıştırılır.

Yahni:
Kemikli et kendi yağında kızarıncaya kadar kavruklanır. Soğan, salça, biber (bütün), tuz konularak soğan pişinceye kadar kavruklanır. Su eklenir. Et pişinceye kadar uzun süre kaynatılır.

Ekmek aşı:
Bir baş kuru soğan doğranır, yağda kızartılır, salça eklenir, karabiber eklenir, bir litre (4 kişilik)  su konulur, kaynatılır (10 dakika kadar), tuzu konulur, çukur tabağa ovalanarak konan yufka  üzerine dökülür. Üzerine deri peyniri serpilir. Yufkayla yenilir.

Bükme:
Ispanak, soğan, pırasa ince ince kıyılır, pul biber, karabiber, tulum peyniri, sıvı yağ ilave edilerek karıştırılarak iç hazırlanır, yufka hamuru yufkadan biraz kalınca açılır, yarısına iç konulur ve diğer yarısı üzerine kapatılır, kenarları açılmaması için parmak ucuyla bastırılır.  Sac üzerinde hem altı hem de üstü pişirilir. Kesme yoğurt veya ayranla beraber yenilir.

Ovmaç:
Körpe kuzu kuyruğu suda kaynatılır, ateşte yufka gevretilir ve incecik ovalanır. Kuyruk ile ovalanmış yufka karıştırılır, karabiber de eklenir, el ile ovulur. Tavlanmış yufka içine konularak dürüm yapılır ve yenilir.

Şerbet:
Suya şeker konulur, kaynatılır. Bir gece ayazlanmaya bırakılır. Soğuduktan sonra karanfil konulur. Soğuk olarak servis yapılır.

Un helvası:
200gram kuyruk yağı kızartılır, yarım kilo un eklenir, kavrulur, bir su bardağı pekmez eklenir, kıvamlanıncaya kadar karıştırılır, sıcak olarak servis yapılır.

 

Kavurma:

Kelle veya paça çorbası:

Tavuk doldurma:

Sarma:

Hoşaf:

Katmer:

Muska (Nuska):

Çörek:

Cacık:
Kese (süzme) yoğurt bir derin kabın içersinde az az su ilave edilerek kaşık ile ezilir. Salatalık doğranarak üzerine ilave edilir. Sarımsak dövülerek içine katılır. Tuz da ilave edilerek karıştırılır.